π-STEKING HOLATIDAGI PERILEN TRIMERLARINING ELEKTRON STRUKTURASI
Ключевые слова:
perilen, DFT-D, GPAW, HOMO-LUMO zonasi, sirtlar oʻtish integrali, organik yarim oʻtkazgichlar, zaryad tashish anizotropiyasiАннотация
Perilen trimerlarining (96 atom, C60H36) elektron strukturasi PBE+DFT-D/LCAO
(GPAW) usulida yettita tipik π-steking geometriyasi - kofasial, boʻylama va koʻndalang siljigan, 30° hamda
90° burilgan, herringbone va T-shaklidagi konfiguratsiyalar - uchun tizimli tadqiq qilindi. Faqatgina
konfiguratsiya geometriyasini oʻzgartirishning o‘zi ham HOMO-LUMO zonasini 0,70-1,61 eV, qatlamlararo
effektiv o‘tish integralini (|t|) esa 25-360 meV oraligʻida oʻzgartirishi aniqlandi. Eng muhim natija shundaki,
oʻtkazuvchanlik nuqtayi nazaridan optimal boʻlgan kofasial konfiguratsiya energetik jihatdan eng beqaror
holat ekanligi, yaʻni kuchli elektron bogʻlanish va termodinamik barqarorlik bir-biriga qarama-qarshi
yoʻnalishda rivojlanishi koʻrsatildi. Siljigan va herringbone konfiguratsiyalari barqarorlik - oʻtkazuvchanlik
balansini real optimumini tashkil etadi va tabiiy perilen kristallaridagi dominant joylashish bilan mos
keladi.
