UCH FAZALI INERSIONAL-VISKOELASTIK MUHIT TEBRANISH TENGLAMASI UCHUN CHEGARAVIY MASALA
Ключевые слова:
inersional-viskoelastik muhit, reologik model, retardatsiya vaqti, tebranish tenglamasi, Furye usuli, energik integral, yagonalik teoremasiАннотация
Ushbu maqolada uch fazali inersional-viskoelastik muhitda tebranish jarayonlarini
ifodalovchi toʻrtinchi tartibli gibrid xususiy hosilali differensial tenglama uchun birinchi tur chegaraviy va
boshlangʻich masala tadqiq qilingan. Retardatsiya vaqtlari hamda inersiya parametrlarini hisobga oluvchi
reologik model uchun chegaralangan sohada matematika-fizika masalasi qoʻyilgan. Masalaning analitik
yechimi oʻzgaruvchilarni ajratish (Furye) usuli yordamida qurilgan. Vaqtga bogʻliq tenglamaning
xarakteristik ildizlari va soʻnish rejimlarining reologik koeffitsiyentlarga bogʻliqligi chuqur tahlil qilingan.
Yechim cheksiz trigonometrik Furye qatori koʻrinishida shakllantirilib, uning tekis yaqinlashishi hamda
energik integral usuli yordamida yechimning yagonaligi qatʼiy isbotlangan. Olingan analitik natijalar kon
metallurgiya sanoatidagi pulpa va shlam quvurlari hamda gidrotizimlarda nostatsionar tebranish
jarayonlarini hisoblashda amaliy ahamiyatga ega.
