O'ZBEK TILSHUNOSLIGIGA OID DISSERTATSION TADQIQOTLARNING RIVOJLANISH TENDENSIYALARI (1940–2025-YILLAR BIBLIOGRAFIYASI ASOSIDA)
Ключевые слова:
o'zbek tilshunosligi, dissertatsiya, avtoreferat, bibliografiya, bibliometrik tahlil, ilmiy yo'nalish, ilmiy maktab, kompyuter lingvistikasi, korpus lingvistikasi, raqamli bibliografik korpusАннотация
Maqolada 1940 – 2025-yillarda o'zbek tilshunosligi va u bilan bevosita aloqador
yo'nalishlarda bajarilgan dissertatsion tadqiqotlarning rivojlanish tendensiyalari maxsus tuzilgan
bibliografik majmua asosida tahlil qilindi. Tadqiqot materialini o'zbek tili; til nazariyasi, amaliy va
kompyuter lingvistikasi; qiyosiy va chog'ishtirma tilshunoslik hamda tarjimashunoslik; Yevropa, Amerika va
Avstraliya xalqlari tili; Osiyo va Afrika xalqlari tili va adabiyoti ixtisosliklariga oid 2 218 ta dissertatsiya va
avtoreferat tashkil etdi. Bibliografik, tavsifiy, xronologik, qiyosiy-tipologik, miqdoriy hamda tematik tasnif
metodlari vositasida dissertatsion jarayonning shakllanish, tarmoqlanish, paradigmatik yangilanish va
raqamli transformatsiya bosqichlari ajratildi. Natijalar o'zbek tilshunosligida dastlab grammatik qurilish va
dialektologiya ustuvor bo'lganini, keyinchalik leksikologiya, uslubshunoslik, matn lingvistikasi, pragmatika,
lingvomadaniyatshunoslik, tarjimashunoslik va kompyuter lingvistikasi yo'nalishlari faollashganini
ko'rsatdi. Bibliografik ma‘lumotlarning korpuslashtirilishi ilmiy merosni tezkor izlash bilan birga, mavzular
takrori, tadqiqot bo'shliqlari, ilmiy maktablar va fan rivojining uzoq muddatli tendensiyalarini aniqlashga
xizmat qilishi asoslandi.
