O'ZBEK VA INGLIZ HARBIY DISKURSIDA MUROJAAT BIRLIKLARINING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI
Ключевые слова:
harbiy diskurs, murojaat birliklari, lingvomadaniyat, harbiy unvon, nutq etiketi, pragmatika, iyerarxiya, hurmat,, ingliz tili, madaniyatlararo kommunikatsiyaАннотация
Mazkur maqolada o‗zbek va ingliz harbiy diskursida qo‗llanadigan murojaat
birliklarining lingvistik, pragmatik va lingvomadaniy xususiyatlari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Harbiy
diskurs institutsional muloqotning o‗ziga xos ko‗rinishi sifatida qat‘iy iyerarxiya, xizmat intizomi, rasmiylik,
bo‗ysunish va kommunikativ standartlashuv tamoyillariga asoslanadi. Tadqiqotda harbiy unvon, lavozim,
familiya, Sir, Ma‘am kabi birliklar hamda o‗zbek tilidagi unvon + familiya, unvon + ism va egalik
qo‗shimchasi bilan shakllangan murojaat modellari lingvomadaniy nuqtayi nazardan o‗rganiladi. Tahlil
natijasida murojaat birliklari har ikki tilda adresatning ijtimoiy maqomi va xizmatdagi o‗rnini belgilash
bilan birga, hurmat, masofa, birdamlik, bo‗ysunish va institutsional identifikatsiyani ifodalashi aniqlandi.
Ingliz harbiy diskursida murojaat ko‗proq professional status va institutsional masofani kodlasa, o‗zbek
harbiy diskursida ushbu funksiyalar bilan bir qatorda milliy nutq odobi, katta-kichiklik va hurmat
kategoriyalari ham faol namoyon bo‗ladi. Maqolada murojaat birliklarining tarjimadagi pragmatik
ekvivalentligi masalasi ham yoritiladi.
