SUYUQLIK BILAN ALOQADA BOʻLGAN EGRI CHIZIQLI QUVURNING MAJBURIY TEBRANISHLARI

Authors

  • Raʼno Sabirova
  • Gulnoza Sulaymonova
  • Dildora Salimova
  • Nurbek Isayev
  • Fazliddin Fayzullayev

Keywords:

quvur, egri sterjen, qovushqoq-elastiklik, irsiy nazariya, majburiy tebranish, kompleks chastota, soʻnish dekrementi, amplituda-chastota xarakteristikasi, egrilik parametri, rezonans

Abstract

Ushbu maqolada suyuqlik bilan aloqada boʻlgan egri chiziqli yopishqoq-elastik
quvurlarning majburiy garmonik tebranishlari masalasi qoʻyilgan va sonli natijalar keltirilgan.
Deformatsiyalanuvchi qattiq jism mexanikasi tenglamalari asosida egri sterjen modeli qurilgan, moddaning
reologik xossalari irsiy nazariya operatorlari orqali hisobga olingan. Kompleks xos chastotalarni aniqlash
uchun ortogonal progonka, Myuller va Gauss usullariga asoslangan algoritm va C++ dasturi ishlab
chiqilgan hamda koʻchishning amplituda-chastota xarakteristikalari qurilgan. Sterjen oʻqining egriligi (KL
parametri) ortishi bilan soʻnish dekrementining birinchi chastotadan ikkinchisiga oʻtishi aniqlangan. Kichik
chastotalarga mos koʻchish amplitudalari tashqi dissipatsiya, katta (rezonans) chastotalar esa ichki
qovushqoqlik hisobiga tez soʻnishi koʻrsatilgan.

Published

2026-10-12