MAGNIT MAYDON TA’SIRIDA MISNING LAZERLI ABLATSIYASI: PLAZMA-SIRT ISSIQLIK ALMASHINUVI VA ABLATSIYA CHUQURLIGI
Keywords:
lazerli ablatsiya, magnit maydon, lazer plazmasi, plazma-sirt o‘zaro ta’siri, ablatsiya chuqurligiAbstract
Mazkur ishda ikkinchi garmonikadagi nanosekundli lazer impulslari yordamida misning
magnit maydon ko‘magidagi lazerli ablatsiyasi bo‘yicha sonli va eksperimental tadqiqotlar natijalari
keltirilgan. Xususan, magnit maydon mavjud bo‘lmagan sharoitda hamda 0,2 T magnit maydon ta’sirida
bug‘lanish va erigan moddaning otilib chiqishi natijasida yuzaga keladigan ablatsiya chuqurligiga asosiy
e’tibor qaratildi. Har ikkala holatda ham inkubatsiya effekti kichik bo‘lib, magnit maydon mavjudligida u
biroz yaqqolroq namoyon bo‘ldi. Magnit maydon ko‘magidagi lazerli ablatsiyada ablatsiya tezligi yuqoriroq
ekanligi aniqlandi. Bu holat issiqlik uzatilishi hisobiga plazma-nishon o‘zaro ta’sirining kuchayishi bilan
izohlanadi. Magnit maydon ablatsiyaga uchragan misning periferik sohasida hosil bo‘lgan CuO
nanozarrachalarining fotolyuminessensiya cho‘qqilari intensivligini oshiradi. Plazma-sirt o‘rtasidagi
energiya almashinuvini hisobga olgan holda olingan sonli modellashtirish natijalari eksperimental natijalar
bilan juda yaxshi mos kelishi aniqlandi. Bundan tashqari, xuddi shu sonli hisoblash modeli yordamida yana
ikkita metall - xrom va ruxning harorat profillari hamda termik kuchlanishlari o‘rganildi. Magnit maydon
mavjudligidagi harorat va termik kuchlanish qiymatlari magnit maydonsiz holatdagiga nisbatan yuqori
ekanligi aniqlandi. Shuningdek, magnit maydon mavjud va mavjud bo‘lmagan sharoitlarda sirt g‘adir
budurligining harorat profillariga ta’siri aniqlandi. Ushbu tadqiqot natijalari magnit maydon ta’sirida mis,
xrom va rux kabi metallarning lazerli ablatsiya tezligini oshirish uchun foydali bo‘lishi mumkin
