«BORBIYORON» VA «RAXTZANON»: TARIXIY-ETNOLOGIK TAHLIL, IJTIMOIY VAZIFALAR
Keywords:
Buxoro vohasi, nikoh marosimlari, borbiyoron, raxtzanon, kelinsarpo, soʻzani, marosimiy almashinuv, anʼana, transformatsiya, moddiy madaniyat, ayollar marosimiAbstract
Mazkur maqolada Buxoro vohasida nikoh toʻyi arafasida va fotiha toʻyi jarayonida
amalga oshiriladigan «borbiyoron» va «raxtzanon» marosimlarining tarixiy-etnologik xususiyatlari, ijtimoiy
vazifalari hamda zamonaviy transformatsiyasi tahlil qilinadi. Tadqiqot Buxoro shahri, Kogon, Shofirkon,
Gʻijduvon va Romitan tumanlarida 2021–2026-yillarda oʻtkazilgan dala tadqiqotlari materiallariga,
shuningdek, avvalgi etnografik manbalarga asoslanadi. «Borbiyoron»da kuyov xonadonidan kelin uyiga
keltiriladigan mahsulotlarning ayrim hududlarda «qalin» yoki «sut haqqi» bilan bogʻlanishi oʻrganilgan.
«Raxtzanon»da kelinsarpo, soʻzani va boshqa moddiy unsurlarning ramziy mazmuni, ayollarning
marosimdagi ishtiroki tahlil qilingan. Natijalar anʼanaviy asos saqlangan holda moddiy tarkib va namoyish
shakllarida globallashuv taʼsirida oʻzgarishlar yuz berayotganini koʻrsatadi.
