OʻZBEK VA TOJIK NIKOH TOʻYI MAROSIMLARIDA OTIN OYI: TARIXIY ETNOGRAFIK VA IJTIMOIY-ANTROPOLOGIK TAHLIL
Keywords:
otin oyi, otin, oyamullo, xalfa, ayollar diniy taʼlimi, nikoh toʻyi, salomnoma, gender va islom, diniy taʼlim, Markaziy Osiyo islomiAbstract
Ushbu maqolada Buxoro vohasi tojiklarining nikoh toʻyi marosimlarida muhim oʻrin
tutuvchi otinoyi instituti (toj. «oyamullo») va uning marosimiy vazifalari tarixiy-etnografik va ijtimoiy
antropologik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda oyamulloning, ayniqsa, chimildiq marosimi
jarayonidagi ishtiroki, kelin-kuyovni goʻshangaga olib kirishda «salomnoma» aytishdagi oʻziga xos roli,
shuningdek, marosim ishtirokchilarining unga «Hazor alik» tarzida joʻr boʻlish anʼanasi dala materiallari
asosida yoritiladi. Oyamulloning faoliyati orqali voha nikoh marosimlaridagi diniy, folkloriy va anʼanaviy
qarashlarning oʻzaro uygʻunlashuvi ochib beriladi. Natijalar oyamulloning nafaqat diniy marosim ijrochisi,
balki nikoh marosimining anʼanaviy tartibini boshqaruvchi va jamoaviy marosimiy muhitni shakllantiruvchi
shaxs ekanligini asoslaydi.
