ABDURAHMON JOMIY VA ALISHER NAVOIY ASARLARIDA KONTEKSTUAL OMONIMLARNING SEMANTIK VA LINGVOPOETIK VAZIFALARI
Keywords:
Abdurahmon Jomiy,, Alisher Navoiy, kontekstual omonimlar, tajnis,, iyhom, lingvopoetika, semantika, kognitiv semantika, g'azal, badiiy matnAbstract
Mazkur maqola Abdurahmon Jomiy va Alisher Navoiy asarlarida qo‗llangan kontekstual
omonimlar (tajnis)ning semantik hamda lingvopoetik vazifalarini qiyosiy tahlil qilishga bag‗ishlangan.
Tadqiqotning asosiy maqsadi kontekstual omonimlarning semantik, strukturaviy va uslubiy xususiyatlarini
aniqlash, ularning ko‗p qatlamli ma‘no hosil qilish, badiiy obraz yaratish hamda she‘riy matnning estetik
ta‘sirchanligini kuchaytirishdagi o‗rnini yoritishdan iborat. Jomiy va Navoiy g‗azallari qiyosiy tahlili
asosida moh, jon, lab, xat, gul, sham‘, ro‗y, dil kabi ko‗p ma‘noli leksemalar matn doirasida lug‗aviy
ma‘nosidan kengayib, iyhom va tajnis san‘atlari vositasida kontekstual omonim sifatida namoyon bo‗lishi
ko‗rsatib beriladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‗rsatadiki, bunday leksik birliklar nafaqat ma‘no o‗yinini
yaratish, balki semantik maydonni kengaytirish, konseptual tarmoqlarni faollashtirish, muallifning badiiy
tafakkurini ifodalash hamda she‘riy konseptosferani shakllantirishga xizmat qiladi. Tadqiqot qiyosiy,
tavsifiy, semantik, lingvopoetik va kognitiv-semantik tahlil metodlari asosida amalga oshirilgan. Olingan
natijalardan leksikologiya, lingvopoetika, semantika hamda Abdurahmon Jomiy va Alisher Navoiy ijodini
qiyosiy o‗rganishga doir ilmiy izlanishlarda, shuningdek, filologiya yo‗nalishidagi fanlarni o‗qitish
jarayonida foydalanish mumkin.
